Thứ bảy , 20 / 12 / 2014, 13: 32 (GMT+7)
 
 
 
 
 

Củ dòm - Vị thuốc an thần gây ngủ

Thứ bảy , 22 / 9 / 2007, 21: 12 (GMT+7)

Cây dòm

Củ dòm (Stephania dielsiana Y.C.Wu) thuộc họ tiết dê (Menispermaceae), tên khác là củ gà ấp (củ mọc lộ khỏi mặt đất giống con gà đang ấp trứng), củ ngỗng; là một dây leo, sống nhiều năm, dài 2-3m. Rễ củ to, đa dạng, nhưng thường hình thuôn dài, vỏ ngoài nhăn nheo, thịt cứng rắn màu vàng nâu. Lá mọc so le, hình tam giác gần tròn, dài 9-13cm, rộng 8-12cm, gốc bằng hoặc hơi lõm, đầu nhọn, mép nguyên hoặc có ít răng rất nhỏ ở phía đầu lá, bấm lá thấy có nhựa màu tím hồng, cuống lá dài, gân lá dạng chân vịt, có màu tím hoặc hồng ở mặt sau. Hoa nhỏ, đơn tính khác gốc, hoa đực tụ họp thành tán giả, hoa cái thành dạng đầu, lá đài màu tím, cánh hoa màu vàng cam. Mùa hoa quả: tháng 4-7.

Củ dòm rất dễ lẫn với các loài bình vôi cũng có nơi gọi là củ gà ấp, nhưng khác ở chỗ bình vôi có củ hình tròn và ngắn, lá mặt sau chỉ một màu xanh lục nhạt.

Cây mọc hoang ở vùng núi đá, núi đất có nhiều đá lộ đầu, độ cao 300-500m, thuộc các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang, Hà Giang, Hà Tây.

Rễ củ dòm chứa nhiều alcaloid như L.tetrahydropalmatin, cyclanolin, magnoflorin...

Theo kinh nghiệm dân gian, củ dòm được dùng làm thuốc chữa đau đầu, sốt rét, phù thũng, đau lưng, chân tay nhức mỏi, đau bụng, đau dạ dày, kiết lỵ, đại tiện ra máu. Cách chế biến và sử dụng củ dòm: đào củ về, rửa sạch, thái mỏng, phơi khô. Dược liệu có màu nâu, vị chát, đắng và tê, tính ấm, không độc. Liều dùng hằng ngày: 4-8g sắc với 200ml nước còn 50ml, uống làm một lần trong ngày. Có thể ngâm rượu uống với tỷ lệ 1/10.

Hoạt chất L.tetrahydropalmatin (hyndarin, gindarin) chiết được từ củ dòm có tác dụng đặc hiệu đối với một số trường hợp rối loạn tâm thần chức năng, trạng thái căng thẳng tinh thần, suy nhược thần kinh, mất ngủ dai dẳng nguyên nhân do tâm thần. Liều dùng:  0,05-0,10g dưới dạng viên đơn độc 0,05g L.tetrahydropalmatin hydroclorid hoặc viên phối hợp gồm L.tetrahydropalmatin 0,03g, cao khô lá vông 0,06g, cao khô lá sen 0,05g, tá dược vừa đủ cho 1 viên. Dạng viên phối hợp này đã được ứng dụng cho 100 bệnh nhân ở Khoa thần kinh - Bệnh viện Hữu nghị, thấy tác dụng an thần, gây ngủ nhanh hơn, giấc ngủ kéo dài êm dịu, không mệt mỏi như dùng thuốc meprobamat.

Dùng ngoài, củ dòm để tươi, giã với ít muối và gừng, đắp có tác dụng tiêu viêm, tán ứ chữa nhọt độc, bắp chuối, áp-xe do tiêm. Nông dân ở địa phương còn cho trâu bò uống nước sắc củ dòm mỗi khi chúng chán ăn, chê cỏ.

DS. Đỗ Huy Bích - SK&ĐS

(Theo SKDS )
Về đầu trang Rss 
Các tin mới
 
Các tin khác
 
 
 
Lịch phát sóng
K+1 K+NS K+PC HTV7
VTVCab 1 VTVCab 2 VTVCab 3
VTVCab 6 VTVCab 7 VTVCab 8
SCTV 1 SCTV 9 SCTV 15
VTV1  VTV2  VTV3 VTV4  VTV 5 VTV6 VTV9
Hà Nội 1 Hà Nội 2  Vĩnh Long 1  Vĩnh Long2
Thể thao - Bảng xếp hạng thế giới
 Bảng xếp hạng Fifa - Bóng đá nam
Bảng xếp hạng ATP - Tennis - Đơn nam
Bảng xếp hạng PGA - Golf
Bảng xếp hạng ITTF - Bóng bàn đơn nam
Bảng xếp hạng BWF - Cầu lông đơn nam
Bảng xếp hạng BWF - Cầu lông đơn nữ
Bảng xếp hạng FIBA - Bóng rổ nam
Bảng xếp hạng FIVB - Bóng chuyền nam
 
Bảng xếp hạng bóng đá
Ngoại hạng Anh - Premiership
Bóng đá Tây Ban Nha - Primera Liga
Bóng đá Ý - Serie A
Bóng đá Đức - Bundesliga
Bóng đá Hà Lan - Eredivisie
Bóng đá Pháp - Ligue 1